Fundacja Powszechnego Czytania we współpracy z Czytającą Polską i przy wsparciu Fundacji PZU uruchamia projekt „Laboratorium Odporności" — inicjatywę łączącą lokalnych liderów wokół budowania silnych, współpracujących i odpornych społeczności. Centralnym narzędziem jest czytanie i rozmowa wokół tekstu jako metoda wzmacniania zaufania, krytycznego myślenia i współpracy.

O projekcie

„Laboratorium Odporności" odpowiada na konkretne wyzwania społeczne: rosnącą polaryzację, dezinformację i osłabienie więzi lokalnych. Projekt tworzy przestrzeń do współpracy między samorządami, szkołami, bibliotekami, ośrodkami pomocy społecznej, służbą zdrowia, urzędami pracy oraz instytucjami kultury — sektorami, które rzadko działają razem, choć ich misje są wzajemnie zależne.

Założenia projektu w pełni wpisują się w działania Fundacji PZU na rzecz wzmacniania kapitału społecznego. Wierzymy, że budowanie współpracy międzysektorowej, rozwijanie kompetencji krytycznego myślenia i wzmacnianie zaufania to fundament dobrze funkcjonujących, odpornych społeczności — mówi Maja Mazurkiewicz, Prezeska Zarządu Fundacji PZU.

Dlaczego czytanie?

Projekt opiera się na założeniu, że czytanie i dialog wokół tekstu to nie tylko narzędzia edukacyjne — to realny fundament odporności społecznej. Badania pokazują, że zaledwie co piąty Polak ufa innym (CBOS 2023), lokalne instytucje rzadko ze sobą współpracują, a czytelnictwo systematycznie spada (Fundacja Batorego, 2022).

Wiemy, że to właśnie czytanie, które jest podstawą umiejętności dialogu i empatii z jednej oraz krytycznego myślenia z drugiej strony, może zostać wykorzystane jako narzędzie budowania zaufania, formacji odporności społecznej i współpracy lokalnej — wspierania odporności na dezinformację. Okazuje się, że nasze Laboratorium oparte jest o te same założenia co świeżo opublikowana strategia rządu szwedzkiego: „Szwecja — kraj czytający", w której odporność na dezinformację odmieniana jest przez przysłowiowe wszystkie przypadki — mówi Maria Deskur, prezeska Fundacji Powszechnego Czytania.

Uczestnicy poznają metody inspirowane podejściem „shared reading" — rozwijanym w krajach skandynawskich — które wspiera krytyczne myślenie, dialog i uważność na drugiego człowieka, jednocześnie przeciwdziałając osamotnieniu i budując sieć relacji będącą fundamentem lokalnej samoorganizacji.

Format i program

Centralnym elementem Laboratorium jest wyjazdowy HUB współpracy — trzydniowy, weekendowy program warsztatowy dla 120 liderek i liderów z 30 miejscowości w całej Polsce. Pracując w międzysektorowych zespołach, uczestnicy będą rozwijać kompetencje współpracy, budować zaufanie oraz uczyć się, jak przeciwdziałać dezinformacji i wzmacniać bezpieczeństwo informacyjne swoich społeczności.

Efektem wspólnej pracy będą:

  • plany współdziałania między instytucjami w gminach uczestniczących,
  • trwałe partnerstwa — na przykład biblioteka–szkoła–przychodnia–samorząd,
  • sieć sojuszy na rzecz odporności społecznej i bezpieczeństwa informacyjnego.

Wypracowane rozwiązania będą udostępniane jako dobre praktyki możliwe do skalowania w innych lokalnych społecznościach w całym kraju.

Kto może się zgłosić

Projekt skierowany jest do czteroosobowych zespołów z 30 miast i miejscowości w Polsce. Zaproszeni są lokalni liderzy działający w samorządach, szkołach i instytucjach edukacyjnych, bibliotekach, instytucjach kultury, ochronie zdrowia, urzędach pracy, pomocy społecznej, organizacjach społecznych i biznesie. Rekomendowane jest, aby każdy zespół łączył przedstawicieli różnych sektorów.

Udział jest bezpłatny dla zakwalifikowanych uczestników — organizatorzy zapewniają noclegi, wyżywienie, pełny program warsztatowy oraz dostęp do konsultacji online z ekspertami przy wypracowywaniu strategii lokalnych działań.

Zgłoszenia i szczegółowe informacje: fpc.org.pl/laboratorium-odpornosci