Stara Szkoła
 15.  rocznica śmierci,  Jan Józef Szczepański

15. rocznica śmierci, Jan Józef Szczepański

Wieczór pamięci J. J. Szczepańskiego w 15. rocznicę śmierci

Udostępnij

Zarząd Główny  Stowarzyszenia Pisarzy Polskich  zaprasza  20 lutego (wtorek) o 18.00 do Domu Literatury  na wieczór z okazji 15. rocznicy śmierci Jana Józefa Szczepańskiego znakomitego pisarza, świadka historii,  ostatniego Prezesa Związku Literatów Polskich  przed jego rozwiązaniem w stanie wojennym, autora "Kadencji",  współzałożyciela i pierwszego  Prezesa Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

W rozmowie udział wezmą: prezes SPP Anna Nasiłowska, i  Sergiusz Sterna Wachowiak




 Jan Józef Szczepański

Urodził się 12 stycznia 1919 roku w Warszawie, zmarł 20 lutego 2003 roku w Krakowie. Prozaik, reporter, eseista, scenarzysta filmowy, tłumacz.
Pisarz o najbardziej "męskim" ze wszystkich polskich autorów życiorysie, a przy tym chyba ze wszystkich najskromniejszy; żołnierz kampanii wrześniowej 1939, uczestnik ruchu oporu, partyzant, alpinista, żeglarz i podróżnik. Wybitny autorytet moralny: autor głębokich refleksji o laickich źródłach etyki ("Przed nieznanym trybunałem"), pisarz nieugięty wobec nacisków polityki, ostatni prezes rozwiązanego przez władze stanu wojennego Związku Literatów Polskich, do końca walczący o jego istnienie, co opisał w głośnej książce "Kadencja".

Jest autorem prozy wojennej: prostej opowieści o wrześniowej klęsce ("Polska jesień"), a przede wszystkim opowiadań partyzanckich ("Buty"), w których mierzy się krytycznie z heroiczną legendą "leśnych ludzi". Przejmująca jest także gorzka opowieść o życiu młodziutkiego polskiego powstańca z r. 1863, emigranta do Francji i niedoszłego zabójcy cara Aleksandra II ("Ikar", "Wyspa"). Szczepański był piewcą ludzi i spraw przegranych, bolesnych, niejednoznacznych moralnie, zdaje się niekiedy bezlitosny, nie oszczędza swym bohaterom drastycznych doświadczeń, obnaża ciemne i wstydliwe strony ich życiorysów. Uprawiał z równym powodzeniem powieść i nowelistykę. Umiał też opowiadać zabawne anegdoty - czasem fantastycznie zmyślone ("Portki Odysa"), czasem oparte na własnych życiowych przygodach, które traktuje bez żadnej celebracji ("Historyjki"). Wrażliwy na urodę świata i wielość kultur: rozliczne podróże opisał w serii reportaży z kilku kontynentów, był też wybitnym scenarzystą filmowym.

 

(...) w możliwościach literatury leży zarówno podsuwanie sromotnych usprawiedliwień, jak i rzucanie wspaniałych wyzwań. (J.J. Szczepański "Przed nieznanym trybunałem")


Twórczość

Książki:

  • "Portki Odysa" (powieść), Warszawa: Czytelnik, 1954.
  • "Polska jesień" (powieść), Kraków, WL, 1955.
  • "Buty i inne opowiadania", Kraków: WL, 1956.
  • "Pojedynek" (powieść), Kraków: WL, 1957.
  • "Tombakowy pierścionek i inne opowiadania" (Współautor: B. Mańkowski), Warszawa: Czytelnik, 1957.
  • "Dzień bohatera" (opowiadania), Warszawa: Czytelnik, 1959.
  • "Zatoka białych niedźwiedzi" (reportaż), Kraków: WL, 1960.
  • "Motyl" (opowiadanie), Warszawa: Czytelnik, 1962.
  • "Do raju i z powrotem" (reportaże), Warszawa: Czytelnik, 1964.
  • "Czarne i białe" (reportaże), Kraków: WL, 1965.
  • "Ikar"  (powieść), Warszawa: Czytelnik, 1966.
  • "Wyspa", Warszawa: Czytelnik, 1968.
  • "Świat wielu czasów. Wrażenia z podróży do Ameryki Południowej", Kraków: WL, 1969.
  • "Koniec westernu"  (reportaże), Warszawa: Czytelnik, 1971.
  • "Opowiadania dawne i dawniejsze", Kraków: WL, 1973.
  • "Rafa" (opowiadania), Warszawa: Czytelnik, 1974.
  • "Przed nieznanym trybunałem" (eseje), Warszawa: Czytelnik, 1975.
  • "Kipu"  (powieść), Kraków: WL, 1978.
  • "Autograf" (opowiadania i dramat), Warszawa: Czytelnik, 1979.
  • "Trzy podróże" (reportaże), Kraków: WL, 1981.
  • "Trzy czerwone róże" (opowiadania), Kraków: WL, 1982.
  • "Nasze nie nasze"  (reportaże), Kraków: Znak, 1984.
  • "Kadencja" (wspomnienia), Kraków: Oficyna Literacka, 1986.
  • "Kapitan" (powieść), Paryż: Libella, 1986.
  • "Ultima Thule" (opowiadania), Warszawa: Czytelnik, 1987.
  • "Maleńka encyklopedia totalizmu", Kraków: Znak, 1990.
  • "Historyjki" (opowiadania), Warszawa: Czytelnik, 1990.
  • "Mija dzień" (opowiadania), Kraków: WL, 1994.
  • "Jeszcze nie wszystko" (opowiadania), Kraków: Baran i Suszczyński, 1997.
  • "Wszyscy szukamy" (eseje), Warszawa: Biblioteka "Więzi", 1998.
  • "Rozłogi", Kraków: WL, 2001.
  • "Obiady przy świecach" (wybór opowiadań), Warszawa: Rosner i Wspólnicy, 2004.
  • "Dziennik (dzienniki)", T. I 1945–1956, Kraków: WL, 2009; T. II 1957–1963, Kraków: WL, 2011; T. III 1964–1972, Kraków: WL, 2014; T. IV 1973–1980, Kraków: WL, 2015.

    "Jan Józef Szczepański nigdy nie był w partii, nigdy nie pisał tak, jak socrealizm dyktował, nie oddawał żadnych haraczy władzy, żeby się wzmocnić. Żadnych paktów. U niego była zgodność charakteru i czynów z tym, co pisał" – wspomina pisarz Marek Nowakowski w rozmowie z Krzysztofem Świątkiem.

Komentarze

Komentując naszą treść zgadzasz się z postanowieniami naszego regulaminu.
captcha

Poinformuj Redakcję

Jeżeli w Twojej okolicy wydarzyło się coś ciekawego, o czym powinniśmy poinformować czytelników, napisz do nas.

Twoich danych osobowych nie udostępniamy nikomu, potrzebujemy ich jedynie do weryfikacji podanej informacji. Możemy do Ciebie zadzwonić, lub napisać Ci e-maila, aby np. zapytać o konkretne szczegóły Twojej informacji.

Twoje Imię, nazwisko, e-mail jako przesyłającego informację opublikujemy wyłacznie za Twoją zgodą.

Zaloguj się


Zarejestruj się

Rejestrując się lub logując się do Portalu Księgarskiego wyrżasz zgodę na postanowienia naszego regulaminu.

Zarejestruj się

Wyloguj się