Ponad 106 mln euro dla kultury z Funduszy Norweskich i EOG w tym dla Polskich Stolic Kultury

Ponad 106 mln euro zostanie przeznaczonych na Program „Kultura” w IV edycji Funduszy Norweskich i EOG. To trzeci największy budżet w ramach obecnego Mechanizmu Finansowego EOG, aż o 20% większy w porównaniu do budżetu z poprzedniej edycji.

Program „Kultura” został przygotowany w dialogu i ścisłej współpracy z partnerami z Norwegii i Islandii: Norweską Radą Sztuki, Norweskim Dyrektoriatem ds. Dziedzictwa Kulturowego oraz Islandzkim Centrum Badań. Jego celem jest zwiększenie uczestnictwa w kulturze, wspieranie różnorodności w sztuce i kulturze oraz troska o lokalne dziedzictwo.

Czwarta edycja programu koncentruje się na wsparciu inicjatyw realizowanych w mniejszych i średnich miastach, lokalnych instytucjach kultury oraz na reagowaniu na aktualne wyzwania związane z dostępnością kultury, kryzysem wartości, zmianami klimatu, a także potrzebą budowania spójności społecznej i odporności wspólnot.

Integralną częścią programu są cztery predefiniowane projekty o charakterze strategicznym i długofalowym. Jednym z tych projektów są „Polskie Stolice Kultury 2026-2028” – projekt pokazujący kulturę jako oś rozwoju społeczno-gospodarczego trzech miast – Bielska - Białej, Katowic oraz GZM i Kołobrzegu. Budżet projektu, realizowanego przez Narodowe Centrum Kultury przy zaangażowaniu Norweskiej Rady Sztuki, Norweskiego Forum Kulturalnego (NOCU) oraz 3 norweskich miast: Stavanger, Voss oraz Kristiansund, wynosi 3 mln euro.

W ramach projektu realizowane będą trzy komponenty:

badawczy - mających na celu zmierzenie wpływu tytułu Polskiej Stolicy Kultury (PSK) na funkcjonowanie miast biorących udział w Programie. Jego celem jest dostarczenie wytycznych umożliwiających ocenę efektów Programu w kluczowych obszarach: kulturalnym, społecznym, wizerunkowym i ekonomicznym. Efektem działań jest wsparcie miast w kształtowaniu skutecznych strategii rozwoju społeczno-gospodarczego poprzez sektor kultury,
artystyczny - mający na celu zbudowanie nowego formatu, który pozwoli zrealizować program artystyczny trzem miastom PSK. Będzie to coroczne kilkudniowe wydarzenie organizowane w po kolei w miastach PSK we współpracy z artystami z Norwegii. Celem zadania jest stworzenie autorskiego programu Festiwalu Wędrującego. Format festiwalu będzie łączyć kolejne PSK. Tematycznie festiwal będzie poruszał tematy związane z dobrostanem
i współistnieniem człowieka z naturą. Pierwsza odsłona planowana jest na 12-14 czerwca 2026 roku w Bielsku-Białej.
wymiany wiedzy i profesjonalizacji – wypływa głęboko z DNA Narodowego Centrum Kultury i ma na celu realizację działań skoncentrowanych na wymianie wiedzy i doświadczeń w realizacji projektów kulturalnych i artystycznych w społecznościach miejskich, w kontekście współpracy z mieszkańcami i lokalnymi artystami oraz edukacji kulturalnej. Realizowane będą wzajemne wizyty studyjne pomiędzy miastami PSK i trzema norweskimi gminami: Stavanger, Voss oraz Kristiansund. Zaplanowany jest także wspólny udział w konferencjach i seminariach, ale także coroczna wymiana wolontariuszy.

Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego i Norweski Mechanizm Finansowy to bezzwrotna forma pomocy przyznawana przez Norwegię, Islandię i Liechtenstein 15 państwom Unii Europejskiej, tj. Polsce, Litwie, Łotwie, Estonii, Czechom, Słowacji, Rumunii, Bułgarii, Węgrom, Portugalii, Grecji, Słowenii, Chorwacji, Malcie i Cyprowi (we wcześniejszych edycjach wsparcie obejmowało także Hiszpanię).

Od lat realizują dwa wyraźnie określone cele, tj.: zmniejszenie różnic ekonomicznych i społecznych w obrębie Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz wzmacnianie stosunków dwustronnych pomiędzy państwami-darczyńcami a państwem-beneficjentem.

Partnerami Programu z państw-darczyńców są: Norweski Dyrektoriat ds. Kultury (ACN), Norweski Dyrektoriat ds. Dziedzictwa Kulturowego (RA) i Islandzkie Centrum Badań (Rannís).

Foto: MKiDN / Danuta Matloch

źródło:https://nck.pl