Recenzja

Nauczyciel doskonały, Janusz Bielski

Proszę Państwa dyskusja o roli i zawodzie nauczyciela w systemie powszechnej edukacji toczy się w naszym kraju jak sięgam pamięcią od tysiąc dziewięćset czterdziestego piątego roku. Wówczas to nowa władza musiała wykształcić - nowego nauczyciela. Socjalistyczna inżynieria społeczna potrzebowała do przebudowy całej nacji odpowiedniego urzędnika. Potem, co parę lat dokonywano ponownie korekt ustawy o oświacie i wychowaniu. Później nazwano to podstawą programową. Od czasów PRL-u nauczyciel miał obowiązek uczestniczyć w procesie przebudowy społeczeństwa, szczególnie jeżeli chodzi o tzw. nadbudowę, świadomość i cel ostateczny - wychowanie świadomego obywatela nowego socjalistycznego formatu.

 

Jako młody człowiek pamiętam z jakimi wypiekami szedłem do szkoły, niosło mnie wprost na skrzydłach, ale już po roku stwierdziłem, że w tej całej masie uczniów nikomu nie zależy aby odkryć drzemiący we mnie potencjał, talenty i zaangażowanie. Chodziło o to bym był karnym, sumiennym adeptem urzędniczej oświatowej struktury, której zwieńczeniem był fartuch szkolny, tarcza i worek z kapciami.

Badano przede wszystkim nauczycieli pod kątem wzoru osobowo-zawodowego. A potem, w ślad za tym szło jego przeobrażenie zgodnie ze współczesnymi potrzebami. W tej niewielkiej objętościowo pracy Janusz Bielski stara się pokazać jak wygląda to z perspektywy czasu w literaturze przedmiotu. Przede wszystkim jak widziano osobę nauczyciela w literaturze pedagogicznej. W drugim rozdziale stara się pokazać to na przykładzie współczesnych przemian edukacyjnych. Edukacja jak pisze Bielski od zawsze była podporządkowana polityce państwa i elitom jej władzy.
W ślad za tym poszło ograniczenie swobody działania, które spowodowało zmniejszenie poczucia odpowiedzialności nauczyciela. Liczne reformy szkolnictwa dodatkowo osłabiały rangę zawodu, od mistrza i przewodnika duchowego do urzędnika obarczonego liczną papierologią.

W latach dziewięćdziesiątych XX wieku po tzw. transformacji ustrojowej zaczęto dostosowywać ten system do zapotrzebowania rynku pracy, co z jednej strony było dobre, a z drugiej prowadzi do wypaczenia edukacji użytkowej, gdyż często zmieniająca się koniunktura prowadzi do nadprodukcji na rynku pracy absolwentów danego kierunku, np. moda na marketing i zarządzanie. Jest jeszcze trzecia strona problemu, ograniczenie wiedzy tylko do poziomu sprawności intelektualnej i fizycznej potrzebnej do sprawnego funkcjonowania w życiu, tzw. licencjaty.

W kolejnym rozdziale autor skupia się na przygotowaniu nauczycieli do zawodu analizując go nie tylko pod kątem umiejętności zawodowych, ale też sposób ich przekazywania uczniom. Ciągłe zmiany w podstawach programowych i tzw. reformy wpływają na aktywność nauczycieli zniechęcając ich do indywidualnej pracy z uczniami na rzecz kolektywnej realizacji programu nauczania. Cierpi na tym osobowość ucznia i prestiż nauczycieli. Stąd wynikła potrzeba określenia kompetencji nauczyciela, co zostało opisane przez Komitet Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk. Wśród nich wymienia się kompetencje prakseologiczne, komunikacyjne, współdziałania, kreatywności, informatyczne i moralne. Innym zapisom podlega przytoczona przez Bielskiego klasyfikacja kompetencji według Roberta Kwaśnicy. Tu na plan pierwszy wysuwa się wiedza praktyczno-moralna i wiedza techniczna.

W kolejnych rozdziałach dotyczących m.in. komunikacji interpersonalnej w edukacji i stylu oddziaływania wychowawczego mamy sporo ważnych stwierdzeń dotyczących szacunku, respektowaniu podmiotowości uczniów, współdziałania i zachowaniu równowagi między autokratyzmem a demokratyzmem. W kolejnym rozdziale, bardzo ważnym dla całej książki są pokazane podstawowe błędy jakie popełniają nauczyciele w procesie wychowania; od moralizowania do psychomanipulacji. Aby jednak nie popadać w negatywizm Bielski pokazuje nam model nauczyciela dynamicznego – efektywnego, rozwijającego swoje osobiste kompetencje, kreatywność i autorytet.

Ważna pozycja nie tylko dla tych, którzy już pracują w tym zawodzie obarczonym społeczną odpowiedzialnością, ale przede wszystkim dla przyszłych adeptów kierunków pedagogicznych chcących uniknąć czyhających na nich zawodowych pułapek.


 

Recenzowana książka

  • Tytuł: Nauczyciel Doskonały
  • ISBN: 978-83-8095-148-8
  • EAN13: 9788380951488
  • Numer wydania: 1
  • Liczba stron: 174
  • Format: 176x250cm
  • Okładka: Miękka
  • Autor: Janusz Bielski
  • Tłumacze:
    • Gatunek: Poradnik
    • Wydawca: Oficyna wydawnicza IMPULS
    • Miejsce wydania: Kraków

    Poinformuj Redakcję

    Jeżeli w Twojej okolicy wydarzyło się coś ciekawego, o czym powinniśmy poinformować czytelników, napisz do nas.

    Twoich danych osobowych nie udostępniamy nikomu, potrzebujemy ich jedynie do weryfikacji podanej informacji. Możemy do Ciebie zadzwonić, lub napisać Ci e-maila, aby np. zapytać o konkretne szczegóły Twojej informacji.

    Twoje Imię, nazwisko, e-mail jako przesyłającego informację opublikujemy wyłacznie za Twoją zgodą.

    Zaloguj się


    Zarejestruj się

    Rejestrując się lub logując się do Portalu Księgarskiego wyrżasz zgodę na postanowienia naszego regulaminu.

    Zarejestruj się

    Wyloguj się