15 lat Paktu dla Kultury — od obywatelskiego zrywu do wspólnej kultury
Pakt dla Kultury został podpisany 14 maja 2011 roku na schodach Muzeum Narodowego w Warszawie. Jego najsłynniejszym postulatem stała się gwarancja podnoszenia wydatków na kulturę do poziomu 1% budżetu państwa.
Geneza dokumentu sięga 2010 roku, gdy ponad 600 wybitnych twórców — od Magdaleny Abakanowicz po Artura Żmijewskiego — skierowało do premiera list w sprawie zmiany podejścia do kultury, inicjując ruch Obywateli Kultury. W 2015 roku finansowanie kultury z budżetu osiągnęło zakładany 1%, zapewniając stabilizację tysiącom instytucji. W tym samym okresie Narodowe Centrum Kultury rozwinęło się w nowoczesnego operatora programów dotacyjnych, m.in. „Dom Kultury+” oraz Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0.
W 2026 roku Sejm RP przyjął Ustawę o zabezpieczeniu socjalnym artystów zawodowych. Jak podkreśla NCK, Pakt położył fundamenty pod strategię „Wspólnej Kultury”, opartą na inkluzywności, uspołecznieniu, kapitale relacyjnym, zrównoważonym rozwoju i profesjonalizmie — dzięki czemu mieszkańcy małych miast z biernych odbiorców stali się aktywnymi współtwórcami kultury.
Źródło: Narodowe Centrum Kultury.