Pytania nie pozostają bez odpowiedzi. „Rozmowy rzymskie” Sikorskiego i Giertycha

Radosław Sikorski, o. Wojciech Giertych OP, Rozmowy rzymskie. Pytania na czas niepokoju, Wydawnictwo Znak Horyzont, Kraków 2026, 384 s., ISBN 978-83-8367-838-2. Premiera: 20 maja 2026.

W tej książce — jak sądzę, jednej z najważniejszych nowości na polskim rynku wydawniczym AD 2026 — padają pytania o sprawy fundamentalne. Choć od dawna próbowano na nie odpowiadać, każdy czas niesie nowe dopowiedzenia i nowe problemy. Warto te pytania publicznie artykułować, by próbować zbliżyć się do prawdy i być choć trochę mądrzejszym. Lektura tej pozycji to zapewnia.

Przykład? Od wstąpienia Polski do Unii Europejskiej minęło ponad dwadzieścia lat, a podział wśród nas, Polaków, na entuzjastów i sceptyków przybrał wyraźniejszy kształt. Z książki dowiadujemy się — i o tym trzeba pamiętać — że papież Jan Paweł II wspierał naszą integrację z Europą. W rozumowaniu ministra Sikorskiego to ważny argument, z którym zgadza się przedstawiciel Kościoła.

Kim są rozmówcy?

Radosława Sikorskiego przedstawiać nie trzeba: to obecnie wicepremier i minister spraw zagranicznych, znany i doceniany nie tylko w Polsce czy w Europie. Drugi z rozmówców to ojciec Wojciech Giertych, dominikanin, urodzony w 1951 roku w Londynie syn endeckiego polityka Jędrzeja Giertycha. Od 2005 roku pełni bardzo ważną funkcję Teologa Domu Papieskiego — służył w niej za pontyfikatów Benedykta XVI, Franciszka i Leona XIV. Znawca nauki świętego Tomasza z Akwinu, wykłada teologię moralną na Papieskim Uniwersytecie Świętego Tomasza z Akwinu (Angelicum) w Rzymie.

Kryzys w Kościele, kryzys w społeczeństwie

Gdy pada między tymi dwoma panami ta kwestia, jest to krytyka Kościoła dla jego i naszego dobra — po to, by współczesne kryzysy przezwyciężyć. Poruszenie tematu pedofilii wśród duchownych to niewątpliwie ukazanie sprawy bardzo bolesnej i gorszącej. Kryzys jedności — na przykładzie Kościoła w Niemczech czy pokłosia tzw. teologii wyzwolenia z Ameryki Środkowej i Południowej — to sprawy niezwykle ważkie. Rozmowa toczy się jednak w dobrej wierze, z dobrymi intencjami i, co równie istotne, z namysłem.

Rozum, ewolucja czy wiara?

Stronę „racjonalną”, rzec można postoświeceniową, reprezentuje tu Radosław Sikorski. Oczywiste jest, że pogląd teologiczny przedstawia ojciec Giertych. Książka ubogaca czytelnika o pojęcia dotyczące rzeczy fundamentalnych. Ukazanie pewnej rzeczywistości większej od człowieka, rzeczywistości teologicznej, to niewątpliwie kolejny plus spośród wielu plusów tej publikacji.

O książce

Rozmowy zaczynają się rozdziałem zatytułowanym „Zamiast wstępu”. Na stronie 382 („Zamiast zakończenia”) dzieło praktycznie się kończy — podpisem Radosława Sikorskiego (Rzym, 21 marca 2026 roku), obok źródeł ilustracji. Na treść składa się dwanaście rozdziałów. Tematy są współczesne, pojawiają się w nich jednak wątki historyczne, nade wszystko teologiczne, szerzej filozoficzne, a także społeczne.

Kościół powszechny a Polska

Rozmowy toczone były w Rzymie, warto więc ukazać perspektywę wiary szerszą niż tylko lokalna, polska. Bardzo często ten wątek przywołuje pan minister, a dominikanin to potwierdza. Nie tylko finansowanie Kościoła przez państwo jest rażące dla wspomnianego polityka; dla obu rozmówców problemem jest niski poziom moralny tzw. elit politycznych — mimo odwoływania się przez nie do szczytnych ewangelicznych przesłań. Z pewnością polecam tę pozycję każdemu, kto chce wyrobić sobie zdanie i dużo lepiej poznać rzeczywistość, także tę w jednoczącej się w wielkich bólach porodowych Europie.

Krytyka a troska o stan wiary. Podsumowanie

W dyskusji minister Sikorski krytykuje niektóre środowiska kościelne, a duchowny tłumaczy stanowisko Kościoła, przywołując bardzo istotny termin „oczyszczenia”.

W naszym czasie — czasie wojen nie tylko na Bliskim Wschodzie czy w Ukrainie, a także kryzysów klimatycznych — warto zaznajomić się z poglądami dwóch jakże różnych, a szanujących się nawzajem wybitnych panów.

W tym przypadku bowiem pytania nie pozostają bez odpowiedzi.

Recenzja: Cezary Napierała.

Źródło: Wydawnictwo Znak Horyzont; materiał nadesłany do redakcji Portalu Księgarskiego.