„Diagnoza stanu kultury w Polsce 2026”. NCK wskazuje rynek książki wśród obszarów do wzmocnienia

Narodowe Centrum Kultury opublikowało 12 października 2026 roku pilotażową wersję raportu „Diagnoza stanu kultury w Polsce 2026”. Dokument powstał w ramach Narodowego Obserwatorium Kultury, we współpracy z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Głównym Urzędem Statystycznym oraz 13 państwowymi i branżowymi instytucjami kultury. Po raz pierwszy w jednym opracowaniu zebrano dane narodowych instytutów — od muzealnictwa, teatru i muzyki, przez rynek książki, dziedzictwo i kino, po taniec, przemysły kreatywne i obecność polskiej kultury za granicą.

Rynek książki i biblioteki

Wśród wyzwań systemowych raport wymienia niestabilną sytuację socjalno-bytową twórców i artystów oraz potrzebę wzmocnienia instytucjonalnego takich dziedzin jak taniec czy rynek książki. Jednocześnie podkreśla rolę bibliotek: ponad 7,5 tysiąca bibliotek publicznych, obsługujących 8,4 miliona użytkowników, tworzy według autorów najgęstszą infrastrukturę społeczną w kraju.

Najważniejsze dane

  • Muzea: w ciągu pięciu lat liczba zwiedzających wzrosła o 178,1 procent (o 29,6 miliona osób), do ponad 44,4 miliona odwiedzin rocznie.

  • Kina: frekwencja odbudowała się do stabilnego poziomu 40–50 milionów sprzedanych biletów rocznie.

  • Przemysły kreatywne: sektor gier wideo przekracza miliard euro przychodów rocznie, a rynek nagrań muzycznych rośnie w tempie 14,2 procent rocznie.

  • Finansowanie: samorządy pokrywają 68 procent publicznych wydatków na kulturę, a 58 procent badanych organizacji pozarządowych działających w kulturze nie ma żadnych rezerw finansowych.

  • Prawo: regulacje dotyczące prowadzenia działalności kulturalnej pochodzą z lat 90. i — jak wskazują autorzy — nie przystają do współczesnych praktyk zarządzania.

„Polska kultura ma ogromny potencjał rozwojowy, ale potrzebuje stabilnych, nowoczesnych ram działania, odpowiadających na wyzwania współczesności” — podkreśla Robert Piaskowski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury. Pełna wersja Diagnozy ma się ukazać z końcem 2026 roku.

Forum Mecenatu Kultury we Wrocławiu

Wątek finansowania kultury będzie kontynuowany 29 i 30 października we Wrocławiu podczas II Forum Mecenatu Kultury „Capital of Culture”, organizowanego przez Narodowe Centrum Kultury i Zakład Narodowy im. Ossolińskich. W programie są debaty z udziałem przedstawicieli kultury, biznesu i sektora społecznego, prezentacja raportu regulacyjnego oraz warsztaty m.in. z crowdfundingu, filantropii i współpracy kultury z biznesem.

Źródło: Narodowe Centrum Kultury; newsletter NCK z 13 października 2026.