Polska, Francja i Niemcy razem gościem honorowym Targów Książki w Lipsku 2027

Po raz pierwszy w historii Lipskich Targów Książki (Leipziger Buchmesse) rolę kraju gościa honorowego obejmą trzy państwa jednocześnie: Polska, Francja i Niemcy, czyli kraje tworzące Trójkąt Weimarski. Wspólny program pod tytułem „Beziehungsweise Europa” zostanie zaprezentowany podczas targów w dniach 18–21 marca 2027 roku. Informację ogłoszono 16 lipca 2026 roku.

Program przygotowują wspólnie trzy instytucje kultury: Instytut Polski w Berlinie, Institut français oraz Goethe-Institut. Zespół kuratorski tworzą Thorsten Dönges (Literarisches Colloquium Berlin), Myriam Louviot (Institut français), Karolina Golimowska (Instytut Polski) i Wolf Iro (Goethe-Institut).

Czytanie między językami i tożsamościami

Organizatorzy zapowiadają odejście od klasycznej formuły prezentacji kraju gościa honorowego i od założenia o istnieniu jednorodnych literatur narodowych. Zamiast osobnych pawilonów narodowych proponują „czytanie między wierszami, między językami i między wszystkimi przypisywanymi tożsamościami”. Jak podkreślają, wymiana, solidarność i współpraca są dziś ważniejsze niż kiedykolwiek.

Sam tytuł programu jest grą słów. Niemieckie beziehungsweise znaczy „względnie”, „czyli raczej”, ale rozpisane na części składowe — Beziehung (relacja) i Weise (sposób) — odsyła do relacji jako klucza całego przedsięwzięcia. W polskich doniesieniach tytuł oddawany jest jako „Dokładniej mówiąc Europa”.

Tematy programu

Wspólna prezentacja ma pokazywać nie tylko relacje łączące trzy kraje i ich społeczeństwa, lecz także inne rodzaje powiązań:

  • między nauką a literaturą,
  • między historią, tradycją a bieżącymi debatami publicznymi,
  • między człowiekiem a naturą,
  • między technologią a mediami — w tym wpływ nowych technologii na społeczeństwo, politykę i literaturę,
  • między gatunkami literackimi, które ulegają dziś przeobrażeniom.

Program ma też stawiać pytania o wspólne kształtowanie przyszłości, o warunki porozumienia i pojednania oraz o to, jak młodsze pokolenia postrzegają znaczenie sztuki i literatury.

Głosy organizatorów

Astrid Böhmisch, dyrektorka Targów Książki w Lipsku, nazwała wspólne wystąpienie trzech krajów „zaskakującym, a zarazem mocnym znakiem” i zapowiedziała, że unowocześnia ono samą koncepcję kraju gościa honorowego. Katarzyna Sitko, dyrektorka Instytutu Polskiego w Berlinie, określiła udział w projekcie jako „wyjątkową okazję” do pokazania polskiej literatury jako części europejskiego dziedzictwa. Thomas Michelon z Institut français Deutschland zwrócił uwagę na znaczenie współpracy intelektualnej dla nowej europejskiej wspólnoty, a Katharina von Ruckteschell-Katte z Goethe-Institut podkreśliła, że konstelacja tych trzech krajów jest — w kontekście ich wspólnej historii — szczególnie godna uwagi.

Trójkąt Weimarski powstał w 1991 roku jako format współpracy Polski, Francji i Niemiec, symbolizujący dialog i wspólną odpowiedzialność za Europę.

Lipsk po rekordowej edycji

Zapowiedź pada po najlepszej edycji w historii imprezy. Targi Książki w Lipsku 2026, które odbyły się 19–22 marca, po raz pierwszy przekroczyły granicę 300 tys. odwiedzających — przyszło 313 tys. osób, o 5,74 proc. więcej niż rok wcześniej. Zaprezentowało się 2044 wystawców z 54 krajów. W ubiegłorocznej edycji zrezygnowano z formuły kraju gościa honorowego na rzecz tematu przewodniego „Dunaj — pod prądem i między światami”.

Źródło: PAP (za wnp.pl, 16 lipca 2026); komunikaty prasowe Leipziger Messe i Goethe-Institut.