Czytanie wspiera długowiecznosć - relacja i wnioski z konferencji Longevity Nation

Miło mi podzielić się relacją z wyjątkowego wydarzenia poświęconego tematowi długowieczności, która staje się jednym z kluczowych trendów społecznych i gospodarczych XXI wieku. Jako Fundacja Powszechnego Czytania współorganizowaliśmy konferencję Longevity Nation, z udziałem Michaela Clintona, jednego z najważniejszych światowych głosów o przyszłości pracy i długowieczności. Korelację między czytaniem, ćwiczeniem umysłu, a zdrowiem, długim życiem i sprawnością potwierdzają liczne badania. Takiego głosu nie zabrakło także w debacie i we wnioskach z wydarzenia.

18 lutego w Pałacu Rzeczypospolitej Biblioteki Narodowej w Warszawie odbyła się konferencja Longevity Nation – spotkanie poświęcone długowieczności jako jednemu
z kluczowych trendów społecznych i gospodarczych XXI wieku. Wydarzenie zgromadziło liderów biznesu, administracji publicznej, środowisk eksperckich i organizacji społecznych wokół tematu nowej ery 100-letniego życia – jej konsekwencji dla rynku pracy, zdrowia, edukacji i gospodarki.

Michael Clinton: Jak przeżyć 100 lat w dobrej formie?

Gościem specjalnym wydarzenia był Michael Clinton – globalny ekspert w obszarze longevity i autor koncepcji „reimagining the 100-year life”. Swoje wystąpienie rozpoczął pytaniem: czy chcemy dożyć 100 lat? Pytanie to wybrzmiało nie tylko w kontekście długości życia, ale przede wszystkim jego jakości. Jeśli żyjemy dłużej dzięki postępowi medycyny, technologii, lepszej profilaktyce i warunkom życia – to kluczowe staje się, czy będziemy w tym czasie zdrowi, sprawni fizycznie, kognitywnie i intelektualnie. Długowieczność oznacza dziś nie tylko więcej lat, lecz więcej lat w dobrej formie i z poczuciem sensu.

Zdrowie jako fundament produktywności

Konferencję otworzyła Pani wiceminister rodziny, pracy i polityki społecznej, Aleksandra Gajewska, podkreślając potrzebę integracji polityki zdrowotnej i gospodarczej.
W świecie 100-letniego życia – jak wskazała – zdrowie nie jest wyłącznie sprawą medyczną. To fundament produktywności, innowacyjności i stabilności finansów publicznych. Inwestycje w profilaktykę, zdrowie psychiczne i aktywność intelektualną są jednocześnie inwestycjami w konkurencyjność kraju. Zwróciła również uwagę na konieczność systemowego wsparcia uczenia się przez całe życie – w świecie, w którym rynek pracy zmienia się szybciej niż kiedykolwiek, kompetencje nie mogą być „zamkniętym rozdziałem młodości”. Państwo powinno współtworzyć warunki do stałego podnoszenia i zmiany kwalifikacji – we współpracy z biznesem, uczelniami i organizacjami społecznymi.

Panel dyskusyjny: Szanse i wyzwania długowieczności

Podczas wydarzenia odbył się panel dyskusyjny, w którym udział wzięli: Cezary Stypułkowski, CEO Pekao SA, Joanna Makowiecka-Gatza Prezydentka Pracodawców RP, prof. Jakub Swadźba – CEO i współwłaściciel Diagnostyka+, Wiktoria Nowak – współzałożycielka GenbOOst, reprezentująca perspektywę młodego pokolenia oraz Maria Deskur – Prezeska Fundacji Powszechnego Czytania. Debata była moderowana przez Maję Meissner, CEO Meissner & Partners, oraz Grzegorza Nawrockiego (TVP World).

Healthspan – więcej lat w dobrej kondycji

Jak zgodnie zaznaczali rozmówcy, wydłużanie życia nie jest chwilową modą ani wyłącznie hasłem debaty publicznej. To efekt realnych, mierzalnych zmian: postępu medycyny, rozwoju nowych terapii i leków, coraz skuteczniejszej profilaktyki, technologii monitorujących zdrowie, diagnostyki opartej na danych oraz rosnącej świadomości stylu życia. Lepsze leczenie chorób sercowo-naczyniowych, onkologicznych czy metabolicznych, rozwój medycyny personalizowanej i cyfrowej opieki zdrowotnej sprawiają, że żyjemy dłużej niż jakiekolwiek wcześniejsze pokolenia. Coraz częściej mówi się nie tylko o wydłużaniu życia, ale o wydłużaniu tzw. healthspan – okresu życia w dobrej kondycji.

Dłuższe życie to także wyzwanie – dla systemu ochrony zdrowia, rynku pracy, wsparcia społecznego i edukacji. Z drugiej strony oznacza wiele nowych możliwości - budowania wielopokoleniowych zespołów, dłuższej aktywności zawodowej, transferu wiedzy i doświadczenia. Odpowiedzi na szanse i wyzwania musi udzielić wiele sektorów – od medycyny, przez edukację, po biznes i administrację publiczną.

W debacie mocno akcentowano jednak, że zmiana w kierunku longevity to nie tylko zadanie państw i systemów – to także codzienne decyzje jednostek. W tym przypadku to każdy z nas jest interesariuszem i musi pracować na siebie i dla siebie – mówił Michael Clinton. Jak zaznaczyła Maja Meissner: zmiana zależy od nas samych. Podobnie jest z czytaniem – to indywidualna praktyka, niewielki codzienny wysiłek, który w długiej perspektywie może mieć znaczący wpływ na jakość życia.

Czytanie jako strategia długowieczności

Jako partner wiodący konferencji Fundacja Powszechnego Czytania wniosła do debaty perspektywę czytania jako realnego elementu strategii longevity. Przywołane zostały wyniki badań Yale University, które pokazują, że osoby regularnie czytające książki żyją średnio niemal dwa lata dłużej niż osoby nieczytające. Czytanie angażuje złożone procesy poznawcze, wzmacnia sprawność umysłu i wspiera zdrowe starzenie się.

Dziś w inwestowaniu w długowieczność ważna jest profilaktyka – regularne badania, zdrowy styl życia – dieta, dbanie o dobrostan emocjonalny, czy jakość snu – mówił prof. Jakub Swadźba. Żyjemy dłużej, a więc ważne jest dbanie o sprawność w każdym jej znaczeniu – umiejętność czytania ze zrozumieniem, które rozwija kompetencje krytycznego myślenia powinny być stawiane, jako równie ważna inwestycja w długie zdrowe życie. Lekarze zalecają ruch, przepisują suplementację witamin – w rekomendacjach powinno się też uwzględniać wspieranie treningu naszego umysłu. – wskazała Joanna Makowiecka-Gatza.

Czym sport jest dla ciała, tym czytanie jest dla naszego mózgu. – podsumowała Maria Deskur, podkreślając znaczenie codziennej aktywności intelektualnej w budowaniu zdrowej długowieczności.

Edukacja kluczem do zdrowia i długiego życia

Podczas konferencji podkreślono też rolę edukacji jako jednego z najsilniejszych predyktorów zdrowia. Badania (Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME)) pokazują, że każdy dodatkowy rok spędzony w edukacji obniża ryzyko śmierci średnio
o ok. 2%, a ukończenie podstawówki może zmniejszyć ryzyko zgonu nawet o 13%, a ukończenie szkoły średniej – o 25% w porównaniu z brakiem formalnej edukacji. Efekt ten rośnie wraz z kolejnymi latami nauki aż do poziomu wyższego wykształcenia. To pokazuje, że dłuższy okres uczenia się – formalnego i nieformalnego – jest silnie powiązany z lepszym zdrowiem i dłuższym życiem, a czytanie wydłuża i wzbogaca te procesy.

W tym kontekście czytanie nabiera znaczenia strategicznego. Jest fundamentem edukacji formalnej, ale też najprostszym narzędziem uczenia się przez całe życie. Wzmacnia kompetencje kluczowe dla gospodarki opartej na wiedzy: krytyczne myślenie, zdolność analizy, empatię, komunikację i innowacyjność. W świecie 100-letniego życia aktywność intelektualna – nie jest dodatkiem, lecz elementem infrastruktury zdrowia publicznego
i rozwoju gospodarczego.

O perspektywie adaptowania zmieniającego się trendu w prowadzeniu i rozwijaniu kolejnych etapów kariery mówił Cezary Stypułkowski, zwracając uwagę na międzypokoleniową współpracę i szanse. Głos młodego pokolenia przedstawiła Wiktoria Nowak, zaznaczając potrzebę szerszego spojrzenia na rynek pracy niż pryzmat wieku i przynależności pokoleniowej – przez którą nie powinno się dziś definiować obecnych ani przyszłych pracowników.

Międzypokoleniowa współpraca na rynku pracy

Długowieczność oznacza dłuższą aktywność zawodową oraz konieczność ciągłego podnoszenia kompetencji. Firmy będą zarządzać zespołami obejmującymi cztery, a nawet pięć pokoleń. Wspieranie pracowników w reskillingu i upskillingu, tworzenie środowiska sprzyjającego rozwojowi, kulturze uczenia się i aktywności intelektualnej stanie się warunkiem konkurencyjności. Czytanie – rozwijające kompetencje analityczne, komunikacyjne
i innowacyjne – jest jednym z fundamentów takiej kultury.

Książka na receptę – inwestycja w przyszłość

Myśląc o zdrowej długowieczności, nawyk czytania powinien być budowany od najwcześniejszych lat życia. Regularny kontakt z książką – już od urodzenia – wzmacnia rozwój językowy, poznawczy i emocjonalny, a w dorosłości sprzyja uczeniu się przez całe życie. To inwestycja w sprawność intelektualną, która procentuje w kolejnych dekadach. W świecie 100-letniego życia czytanie może i powinno być traktowane jako długofalowa strategia wspierająca jakość życia. Fundacja Powszechnego Czytania współpracuje z środowiskiem medycznym w ramach programu Książka na receptę. Recepta na sukces, który angażuje lekarzy rodzinnych, pediatrów, specjalistów, pielęgniarki i położne oraz wszystkich pracujących z małymi dziećmi i ich rodzicami, w rekomendowanie głośnego czytania podczas wizyt w gabinetach i przychodniach.

100-letnie życie to wizja przyszłości, która czeka kolejne pokolenia. Dziś na pytanie kto chce dożyć tego wieku, niektórzy się wahają, jednak, jeśli zapytać, kto chce doczekać długowieczności w zdrowiu i dobrej formie fizycznej i mentalnej – chcemy tego prawie wszyscy. Dziś wiemy – a potwierdzają to liczne badania – że na sprawność kognitywistyczną realnie wpływa regularne czytanie, jako ćwiczenie naszego mózgu. – mówiła Maria Deskur, prezes Fundacji Powszechnego Czytania.

Era longevity – wspólna odpowiedzialność sektora publicznego i prywatnego

Konferencja pokazała, że długowieczność to projekt wielowymiarowy: medyczny, społeczny, edukacyjny i ekonomiczny. Jeśli chcemy dożyć 100 lat w dobrej kondycji – musimy myśleć
o zdrowiu szeroko: jako o efekcie profilaktyki, aktywności fizycznej, ale także stałego rozwoju intelektualnego. Czytanie – jako codzienna praktyka, która wydłuża proces uczenia się
i wzmacnia sprawność poznawczą – staje się jednym z najprostszych, a zarazem najbardziej długofalowych narzędzi wspierających zdrową długowieczność i konkurencyjność społeczeństwa.

Era longevity wymaga pilnie szerokiej, międzysektorowej odpowiedzi. Jednym z jej najprostszych i najbardziej dostępnych elementów pozostaje stała aktywność intelektualna – w tym czytanie – które łączy zdrowie, edukację, gospodarkę i rozwój społeczny w jedną, długofalową strategię.

Organizatorem wydarzenia była Meissner & Partners Executive Search and Leadership Development – firma doradcza z biurami w Warszawie i Waszyngtonie, specjalizująca się w rekrutacji kadr najwyższego szczebla oraz doradztwie strategicznym dla zarządów i właścicieli firm.

Partnerem wiodącym była Fundacja Powszechnego Czytania, która wskazuje na wyraźną korelację między czytaniem a długowiecznością – badania Yale University pokazują, że osoby regularnie czytające książki żyją dłużej. W świecie 100-letniego życia rozwój intelektualny staje się elementem realnej strategii longevity.

Partnerzy: Longevity+, Pekao, LOT, GQ, Rémy Cointreau, Elixir, Off School Foundation, Genboost, Agencja Verde, Biedronka, iTaxi, Love Brands, Hotel Warszawa.

Informacja nadesłana